“Het zijn slechte tijden, het zijn moeilijke tijden. Dat zeggen de mensen tenminste. Laten we liever goed leven, dan worden de tijden vanzelf goed. Wij zijn de tijden. Zoals wij zijn, zo zijn de tijden.”

Actuele woorden, maar al zestienhonderd jaar geleden uitgesproken door de kerkvader Augustinus. Hij schreef ze in een tijd van verval, het Romeinse Rijk viel uiteen. Voor velen was 2022 een moeilijk jaar. We hadden met een pandemie te kampen, we raakten betrokken bij een verschrikkelijke oorlog dichtbij en een enorme vluchtelingenstroom. Daarna ontstond er een energiecrisis die onze economie ontregelde en voor velen een grote financiële last betekende. Armoede werd opeens alom zichtbaar en voelbaar. De toenemende schaarste op de woningmarkt zorgt voor spanning. Maar ik denk het meest zorgwekkend is de klimaatverandering, de vervuiling van lucht, bodem en water, de droogte en de schrikbarend afnemende biodiversiteit.

Ja, het zijn slechte tijden, het is niet moeilijk om Augustinus na te spreken. Al moeten we eerlijk en nuchter zijn, onze moeilijkheden zijn niets vergeleken bij die van de Oekraïners, de Afghanen en de Iraniërs, velen hebben ondanks alles nog steeds een heel welvarend bestaan.

Ook onze koning sprak in zijn kersttoespraak over een heftige tijd, een confronterende tijd. Hij ging in op de verdeeldheid die het afgelopen jaar zichtbaar werd. Als burgemeester had ik in elf jaar nog nooit met demonstraties te maken gehad maar vorig jaar liepen mensen in witte pakken rond op de Markt, was er een onaangekondigde demonstratie van tegenstanders van het coronabeleid, eisten onze horecaondernemers meer ruimte voor hun gasten en boden bezorgde boeren de gemeenteraad een petitie aan. Er zit veel onzekerheid en spanning in de samenleving. Het vertrouwen in de overheid, de wetenschap, de media, de democratische rechtsstaat, en daarmee in elkaar, liep een forse deuk op. We worden met fundamentele vragen geconfronteerd, we lopen tegen grenzen aan. Remkes zei het al jaren geleden: we kunnen niet alles tegelijk in dit kleine land, we zullen keuzes moeten maken. Uitstel is geen optie, maar vergroot de problemen slechts.

“Waar willen we naar toe, welke waarden en belangen willen we als samenleving overeind houden? Geloven we nog in de waarden van onze democratische rechtsstaat?”, aldus de Koning.

Confronterende tijden zijn het ook omdat de uitdagingen waar we voor staan ons ook dwingen in de spiegel te kijken. Immers als wij de tijden zijn, zoals Augustinus stelt, en de tijden slecht zijn, wat zegt dat dan over ons? Het dwingt ons onszelf te onderzoeken, waarom hebben we het zover laten komen met het klimaat, waarom keken we zo lang de andere kant uit rond sexueel misbruik van vrouwen en racisme? Het is geen lachspiegel waar we in kijken.

Ja, een zwaar verhaal zo aan het begin van het jaar maar Augustinus ging verder, hij was geen sombermans en ik ook niet. “Laten we goed leven, want zoals wij zijn, zo zijn de tijden.” Dat is niet eenvoudig nu onze manier van leven tegen haar grenzen aanloopt. We zullen anders moeten gaan leven, we zullen moeten consuminderen en produminderen en die noodzakelijke veranderingen zullen voor ongemak en onzekerheid zorgen en soms pijn doen. Maar wij zijn in staat te kiezen voor een andere samenleving en economie, maar we zullen ook wel moeten, want anders zal er weinig meer te kiezen overblijven.

Voor 2023 wacht ons een uitdagende taak. We mogen niet wegkijken van de problemen die er zijn, ze niet bagatelliseren, maar we hoeven ons er zeker niet door te laten ontmoedigen of te verlammen. Realistisch maar wel Daadkrachtig, Duurzaam en Dichtbij aan de slag!

  • Ik vind het bemoedigend te lezen dat de meeste mensen de polarisatie zat zijn en hunkeren naar verbondenheid.  
  • Ik vind het bemoedigend dat in Aalten de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen steeg ten opzichte van de vorige keer.
  • Ik vind het bemoedigend om te zien hoe snel op dit moment de energietransitie in kracht toeneemt, zoveel bedrijven en particulieren die zonnepanelen plaatsen.
  • Ik vind het bemoedigend dat steeds meer boeren de moed hebben om te kiezen voor een ander bedrijfsmodel, minder kwantiteit en meer kwaliteit, zelfs al is het met de moed der wanhoop. Vond u die Zonvarkenballetjes uit De Heurne ook zo lekker?
  • Ik vind het bemoedigend dat de gemeenteraad de duurzame ontwikkelingsdoelen (global goals) als leidraad voor ons beleid en handelen omarmd hebben.
  • Ik vind het bemoedigend om te zien hoe gemeente en gemeenschap samen werk maken van armoedebestrijding, denk aan Veur Dinxper, Deur Dinxper, de winterjassen actie, enzovoort.
  • Ik vind het bemoedigend dat we samen honderd Oekraïners wisten op te vangen.

Elke keer weer blijkt dat er veel burgerkracht in onze gemeenschap zit en dat geeft moed en energie voor de toekomst. Zoals onze koning zei: “We beseffen het niet altijd, maar we zijn tot veel meer in staat dan we zelf denken. Ik ben ervan overtuigd dat we ook heel ingewikkelde problemen tot een goed einde kunnen brengen en pijnlijke wonden kunnen helen, zodat we samen vérder kunnen.”

Zullen we zo met elkaar het nieuwe jaar ingaan, samen, niet ieder voor zich in zijn zijn eigen gelijk en eigen bubble, maar echt samen? Meer er vanuitgaand wat goed is voor de gemeenschap dan van waar je zelf zin in hebt?

Laten we goed leven, zodat 2023 een goede tijd zal zijn!