Pre-mantelzorgwoning
Wat is het?
Een pre-mantelzorgwoning is een voorloper van de mantelzorgwoning. In veel gevallen is er wel sprake van omkijken naar elkaar en van lichte zorg, maar is een echte mantelzorgsituatie nog niet aan de orde. Dan kan de pre-mantelzorgwoning uitkomst bieden.
- De pre-mantelzorgwoning is een tijdelijke woning die bij de hoofdwoning wordt bijgeplaatst.
- Het kan ook een gedeelte van de hoofdwoning zijn dat als aparte wooneenheid wordt ingericht.
De pre-mantelzorgwoning is volledig levensloopbestendig en voor het plaatsen hiervan is een tijdelijke omgevingsvergunning nodig. Als die wordt afgegeven, geldt deze voor een periode van maximaal 10 jaar.
De regeling is niet bedoeld voor het toevoegen van permanente woonruimte, denk aan blijvende woningsplitsing, functieverandering of verhuur.
Hoe werkt het?
De pre-mantelzorgwoning is bestemd voor inwoners van tenminste de gerechtigde AOW-leeftijd (huidige AOW-leeftijd is 67 jaar) die binnen het eigen sociale netwerk (vaak familie) lichte zorg ontvangen. Zij verklaren ook samen dat ze deze zorg onderling gaan verlenen als die aan de orde komt. Vanaf de gerechtigde AOW-leeftijd is er geen indicatie nodig.
Is er sprake van de verzorging van iemand jonger dan de gerechtigde AOW-leeftijd, dan treffen we een maatwerkvoorziening en vragen we om een medische verklaring. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een familielid met een progressieve chronische ziekte of een kind met een handicap.
Regels voor een pre-mantelzorgwoning
Pre-mantelzorgwoningen zijn niet vergunningsvrij. Als de woning voldoet aan de voorschriften en ook mag worden geplaatst, dan verleent de gemeente een tijdelijke omgevingsvergunning voor 10 jaar. Als de zorg toeneemt, dan kan het zijn dat de woning in deze periode van 10 jaar of aansluitend overgaat naar een mantelzorgwoning. De voorschriften voor het plaatsen van een pre-mantelzorgwoning staan in de beleidsregels pre-mantelzorgwoning.
De (toekomstige) verzorger en de verzorgde hebben een langdurige sociale relatie. De verzorger kan in de hoofdwoning wonen en de verzorgde in de pre-mantelzorgwoning, maar ook omgekeerd. Denk bijvoorbeeld aan familieleden zoals ouders en kinderen. Maar het kan ook gaan om een langdurige vriendschap.
Wordt de zorgsituatie beëindigd door bijvoorbeeld een verhuizing of een overlijden, dan moet de woning binnen twee maanden worden verwijderd. Als de pre-mantelzorgwoning in de bestaande hoofdwoning is ingericht, dan moet de bewoning daarvan worden gestaakt. Omdat het niet gaat om het ‘gewoon’ bijplaatsen van een woning, stellen we aan het plaatsen van de pre-mantelzorgwoning de voorwaarde dat er een zorgverklaring wordt ondertekend. De toekomstige zorgverleners verklaren dat zij deze zorg gaan verlenen zodra en zolang die nodig is. Alle betrokkenen (verzorger en verzorgde) geven daarin ook aan in te stemmen met de pre-mantelzorgwoning.
Wat moet ik doen?
Voor het realiseren van een pre-mantelzorgwoning moet een omgevingsvergunning worden aangevraagd. Dit kunt u doen via het omgevingsloket.
Wij adviseren u eerst de beleidsregel en de zorgverklaring door te lezen voordat u een aanvraag doet.
Privacy
Alle informatie die u ons verstrekt wordt zorgvuldig behandeld. Persoons- en/of adresgegevens worden uitsluitend gebruikt voor het doel waarvoor u ze heeft verstrekt.
Verklaring Pre-mantelzorgwoning onderlinge zorgverlening
Een document downloaden en openen
Een pdf-bestand kunt u openen in verschillende PDF-lezers, zoals Adobe Reader.
Lokale regelgeving
Meneer en mevrouw Luiten wonen in een pre-mantelzorgwoning
Vier generaties op één erf dankzij pre mantelzorgwoning: “Het erf blijft leven”
Vier generaties die samenleven, ieder met een eigen plek maar altijd dichtbij. Op het erf van de familie Vaags Luiten in Aalten is dat inmiddels de realiteit. Meneer en mevrouw Luiten, beiden in de tachtig, verhuisden naar een pre mantelzorgwoning op hun eigen grond. Hun voormalige huis werd het nieuwe thuis van hun kleindochter, haar man en hun dochtertje. En in de boerderij op het erf wonen Edwin Vaags en zijn vrouw, die daar na hun trouwen bij haar ouders introkken. Het resultaat? Rust, reuring en een erf dat klaar is voor de toekomst.
Hoe het begon: de vraag die veel families herkennen
Zoals in veel gezinnen kwam op een bepaald moment de vraag op tafel: hoe gaan we dit straks doen? Meneer en mevrouw Luiten waren op een leeftijd gekomen waarop kleiner wonen logisch leek, maar ze wilden het liefst op hun vertrouwde plek blijven. “Mijn schoonvader wilde graag blijven wonen waar hij altijd had gewoond: zijn eigen erf, zijn eigen groentetuin. Alles blijft hetzelfde, alleen wat kleiner,” vertelt Edwin.
Het idee van een pre mantelzorgwoning kwam via via op hun pad. In november 2024 werd de eerste afspraak gemaakt bij de gemeente en vanaf dat moment ging het snel. In april 2025 stond het huisje er al. “De gemeente werkte heel soepel mee, en ook de aannemer wist precies wat er moest gebeuren.”
Een soepel proces met de gemeente
Het aanvraagproces bleek minder ingewikkeld dan gedacht. “Dat is ons 300% meegevallen,” zegt Edwin. “De gemeente dacht goed mee.” Omdat er geen officiële zorgvraag op papier stond, viel de aanvraag niet onder ‘mantelzorg’ maar onder ‘pre mantelzorg’. Voor de procedure maakte dat geen verschil; de aanvraag verliep hetzelfde, behalve dat er administratiekosten (de zogenoemde legekosten) in rekening werden gebracht, wat bij mantelzorgwoningen niet het geval is.
Van plan naar uitvoering
Voor een (pre)mantelzorgwoning is het noodzakelijk om de buren te informeren, maar gelukkig reageerden zij enthousiast. “Iedereen vindt het mooi dat opa en oma in de buurt kunnen blijven wonen.
De uitvoering van het huisje verliep soepel en efficiënt. Dankzij de aannemer die precies wist wat wel en niet kon, werden de bewoners goed begeleid tijdens het hele proces. Dit resulteerde in een snelle en soepele plaatsing van het huisje, waarbij de dag zelf een echte happening was: “om 6 uur begonnen ze en om 12 uur stond het huis er!”. Ook de nutsvoorzieningen waren goed geregeld. De nutsvoorzieningen werden vanuit de bestaande woning doorgetrokken naar het nieuwe huisje, waardoor er geen last was van netcongestie en de bewoners zich daar geen zorgen over hoefden te maken.
Een erf dat opnieuw tot leven komt
De pre mantelzorgwoning brengt rust, gezelligheid en toekomst op het erf. Meneer en mevrouw Luiten wonen zelfstandig in hun nieuwe huis, terwijl hun kleindochter een fijne plek heeft gevonden in hun voormalige woning. Voor Edwin voelt het bovendien als een vorm van wederkerigheid: “Mijn schoonouders hebben altijd voor onze kinderen gezorgd, nu kunnen wij iets terugdoen.” Tegelijkertijd zorgt de verhuizing van opa en oma voor doorstroming: doordat zij kleiner gingen wonen op hun eigen erf, kwam hun huis beschikbaar voor de volgende generatie. Of zoals Edwin het samenvat: “Het erf blijft leven. Alles kan doorgaan zoals altijd, maar nu met nieuwe reuring.”
Aan andere inwoners die twijfelen of een (pre)mantelzorgwoning iets voor hen is, heeft Edwin een duidelijke boodschap: “Zeker gaan onderzoeken. En als de mogelijkheid er is: doen! Hoe mooi is het als je de mensen dichtbij kunt houden.”
